Meyve Ağaçlarında Budama

Budamanın Fizyolojisi

 

 

 

 

Sorularınız için İletişim :Ziraatci Ahmet Ugurlu

 

Meyve ağaçlarını budamadan önce fizyolojisini anlamak gerekir.

Odunsu bitkiler arzu edilen büyüklük ve şekli elde etmek ve belirli bir büyümeyi sağlamak için budama yapılır. Süs bitkileri bitkilerinin estetik kalitesini düzeltmek için budaması yapılır, fakat meyve ağaçları vejetatif (yeşil aksam) ve verimle ilgili büyüme arasında uygun bir dengeyi teşvik ederek meyve kalitesini düzeltmek için budanırlar. Meyve ağaçlarının her yıl budanması daima verimi azaltır fakat meyvenin kalitesini geliştirir.

Meyve ağaçlarını budamadan önce fizyolojisini anlamak gerekir.

Meyve ağaçlarında budama yeşil aksam ve verimle ilgi büyüme arasında bir denge kurmak ve meyvenin kalitesini düzeltmek için yapılır.
Budamanın faydaları Nelerdir.

1. Budama, meyvenin büyüklüğünü artırır, çünkü fazla çiçek gözleri çıkarılmıştır ve budama geri kalan yüksek kaliteli çiçek gözleriyle birlikte yeni sürgünlerin büyümesini teşvik eder

2. Budama ağacın çatısının içine güneş ışığının sızmasını düzeltir, Güneş ışığı çiçek gözü gelişimi için, meyve oluşumu ve büyümesi için ve kırmızı renk gelişimi için gereklidir.

3. Budama ağacın çatısını daha açık olarak oluşturur ve ilaçlama yapıldığında ilaçların ağacın içine daha iyi girmesini sağlayarak hastalık ve haşere yönetimini kolaylaştırır.

4. Ağacın çatısı içindeki hava hareketi artırılır ve ağacın içindeki nemli hava kurur buda bir çok hastalığın şiddetini azaltır.

Budama ne zaman yapılmalıdır?


Budama meyvenin büyüklüğünü artırır, çünkü fazla çiçek gözleri çıkarılmıştır ve budama geri kalan yüksek kaliteli çiçek gözleriyle birlikte yeni sürgünlerin büyümesini teşvik eder. Budama ağacın çatısının içine güneş ışığının sızmasını düzeltir, ve ışık çiçek gözü gelişimi için, meyve oluşumu ve büyümesi için ve kırmızı renk gelişimi için gereklidir. Budama ayrıca ağacın çatısını daha açık olarak oluşturur ve ilaçlama yapıldığında ilaçların ağacın içine daha iyi girmesini sağlayarak hastalık ve haşere yönetimini kolaylaştırır. Ağacın çatısı içindeki hava hareketi artırılır ve ağacın içindeki nemli hava kurur buda bir çok hastalığın şiddetini azaltır.

İlk önce burada bitkilerin ve öteki diğer ağaçların budamaya ve terbiye etme şekillerine neden cevap verdiğini anlatılacaktır. Bu bilgiler bütün bitkilere uygulanabilir fakat burada meyve ağaçlarına uygulanması vurgulanmaktadır.

Meyve ağaçlarını budama, bitki fizyolojisi ve gelişmesini anlamaya dayalı bir sanattır. Başka bir deyişle eğer bitkilerin nasıl büyüdüğünü ve değişik tipteki bitki yönetimlerine nasıl cevap vereceğini anlarsak arzu edilen özelliklerle birlikte meyve vermeyi ve vejetatif (yeşil aksam) büyümesini değiştirebiliriz.

Budamayı anlamak için bitki fizyolojisinin belirli yönlerinin esasını anlamak şarttır.

 

Bitkilerde büyüme:

Birincil büyüme: Sürgün ve köklerin uzunluğuna büyümesidir, bu ağacın yüksekliği ve enine genişlemesini artırmadan sorumludur.

İkincil büyüme: Gövde ve köklerin kalınlığındaki artıştır.
Bu her iki büyüme şeklide hücre bölünmesini ve takibinde hücre genişlemesini ve farklılaşmasını gerektirir.

Bitki Büyümesi

Meristem hücreleri hücre bölünmesi bölgeleridir ve iki türlü meristem hücreleri vardır.
Bir apical (uç) meristem her sürgünün ve kökün ucunda oluşmuştur.

Bu uç meristemlerde hücre bölündüğü zaman hücreler birbiri üzerine yığıldığı için sürgünler ve kökler uzar. Hücre bölünmesinin hemen arkasında hücre farklılaşma bölgesi bulunur, burada hücreler genişler ve değişik dokuları oluşturmak için farklılaşır.

Her yaprağın axilinde (Botanik=axil=koltuk altı= axillary= koltuk altına ait.=yaprak sapı ile gövdeye birleştiği yerin arası.) (Yaprağın gövdeye birleştiği yerde) yedek gözü oluşturan yedek meristem denilen küçük bir apical (uç) meristem vardır, bu genellikle taşıyıcı yaprak tam olarak gelişinceye kadar dormant (fizyolojik olarak baskı altında, uyur) ve sağlıklı kalırlar. Bir axil göz dormant kalabilir veya bir lateral (yanal) dal veya çiçeğe dönüşüp gelişebilir.

(Resim1) Sürgün ucunun uzunluğuna kesiti bir apical meristem (uç meristem) i, sırasıyla yaşlı yaprak primordiasını ve koltuk altı göz primordiasını göstermektedir.

İkincil büyümeden sorumlu gövde ve kökler arasında iki farklı mersitem katmanı vardır; vascular cambium ve cork cambium

Resim 2. Ağaç gövdesinin uzunluğuna kesiti vascular kambiyum ve cork kambiyum tabalarını göstermlektedir.

Vascular cambium; özelleşmiş hücrelerden oluşan bir silindirdir, genellikle beş on hücre kalınlığındadır kök dahil bitkinin boyunda çalışır ve bitki kısımların radyal (enine) büyümesinden sorumludur. Phleom hücreleri kambium un dışında üretilir ve xylem hücreleri kambiyum un içinde üretilir. Ağacın tepesinden köklere kadar şekerlerin, besin maddelerinin ve hormonları aşağıya doğru taşınması phleom dokularının içinde gerçekleşir. Xylem hücreleri tüp şeklindedir, içleri boş boru gibi bir sistem oluşturmak için ölürler ve içinden su , hormonlar ve mineral besin maddeleri ağacın kökünden ağacın tepesine kadar hareket ederler.
Odunsu bitkilerin radyal (enine) büyümesinin büyük bir kısmı vascular cambium un aktivitesi yüzündendir. Fakat küçük bir miktarı öteki lateral meristem, vascular kambiyum un dışında oluşan cork cambium daki aktivitesinden oluşurlar.

Cork Cambium; (phellogen) cork hücreleriyle birlikte periderm i oluşturur. Periderm kabuğu oluşturan suberize olmuş ölü cork hücrelerinin bir koruyucu tabakasıdır. Suberizasyon suberin isimli yağ maddesi ile cork dokusunun hücre duvarlarındaki bir oluşumdur. Her mevsim yeni katman hücreler oluşur ve enine kesitte bakıldığı zaman büyüme halkaları olarak görünürler. Zaman içinde gövde veya dalın içindeki xylem hücreleri parçalanırlar ve taşıma boruları olan fonksiyonlarını kaybederler. Fakat bitkinin dik durması için yapısal destek sağlarlar. Aşı yaparken başarılı bir aşılama yapmak için anaç ve kalemin kambiyumlarını hizalamak önem taşır.

Gözler

Gözler ağaçların vejetatif (yeşil aksam) ve üreme ile ilgili büyüme için önemlidir. Meyve ağaçlarının terbiyesi ve bir dereceye kadar, budanması gözlerin maniplasyonunu (yönetimini) gerektirir. Gözler gerçekte az gelişmiş sürgünlerdir. Vejetatif bir göz kış boyunca boyuna kesildiği zaman ve bir büyüteçle bakılırsa, uçta epical meristem, yaprak primordial ı (gelişen yapraklar), yedek meristemler, gelişmekte olan yedek gözler ve procambial dokular (kambium u oluşturacak dokular) görülür.

Meyve ağaçlarındaki gözlerin genellikle yedi yaprağı vardır ve ilkbaharda başlangıçtaki sürgün uzaması hücre genişlemesinden oluşur. Haziran sonu ve Temmuzda bazı sürgün uçları dışa doğru düzleşir ve çiçek gözlerine dönüşürler. Çiçek gözleri gerçekten modifiye edilmiş (biraz değiştirilmiş) sürgünler ve değişik çiçek dokularıdırlar. (Petals, stigmas, anthers vs.)


Her ne kadar vejetetatif gözlerden üreme gözüne dönüşme prosesi (işlemi) tam olarak anlaşılmamışsa da, çevre faktörlerinden etkilenen hormonlar, stresler ve bitkinin beslemesi bu proses i kontrol eder.
Bir gözün çiçek gözü mü olacağı veya vejetatif (sürgün) göz olarak mı kalacağını etkilemek için yapabileceğimiz birkaç şey vardır. Genel olarak, sürgün dokularındaki azot düzeyi gibi hızlı büyümeye katkı yapan faktörler, çiçek gözünün gelişimini engeller. Giberellin gibi büyümeyi geliştirici bitki büyütme düzenleyicileri uygulamak, genellikle çiçek gözü gelişimini engeller. Öte yandan ethylene çiçek gözü gelişimini teşvik eder. Sürgünün eğilmesi ve su stresi gibi hafif stresler ayrıca çiçek gözü oluşumunu geliştirir.

Yıllık iyi kaliteli meyve üretimi; vejetatif (yeşil aksam) büyümesi ile verim büyümesi arasında bir denge gerektirir. Meyve üreticileri meyve ağaçlarının büyüme ve çiçek açmasını yönetmek için budama dahil, dal eğilmesi, bitki büyütme düzenleyicileri spreyleri gibi çeşitli teknikler kullanırlar. Sık sık bu teknikler gözdeki dormancy (baskı altında olma, uyur) yi etkiler ve bundan dolayı dormancy ve göz dormancy si hakkında bilgi sahibi olmak, eğer budamanın ağacın büyümesini nasıl etkileyeceğini anlayacaksak, esastır. Ayrıca ağaç üzerindeki değişik tipteki gözleri, özellikle çiçek ve sürgün gözü arasındaki farkı, tanımlayabilmek aynı derecede önem taşır.

Gözler (location) bulunduğu yere, (content) gözün çeşidine göre, veya (activity) faaliyetine göre sınıflandırılabilirler.

Gözün çeşidine göre (content) : Birkaç göz tipi genel olarak ağaçlar üzerinde gelişebilir. Vejetatif gözler sadece yaprağımsı vejetatif kısımlarda gelişirler. Çiçek gözleri sadece çiçek üretirler. Taş çekirdekli meyve ağaçları (şeftali, nektarin, kaysı, erik ve kiraz) vejetatif ve çiçek gözü üretirler. Elma ve armut ağaçları vejetatif ve karışık gözler üretirler.Hem yaprağımsı sürgünler hem de çiçekler karışık gözlerden çıkarlar.
Bulunduğu yere göre sınıflandırma (Location)

Terminal gözler :Bir sürgünün ucunda teşekkül ederler. Taş çekirdekli meyve ağaçlarında terminal gözler vejetatif gözlerdir.

Elma ve armut ağaçlarında terminal gözler genellikle vejetatif gözlerdir, buna rağmen, Rome Beauty (Roma Güzeli) gibi bazı çeşitler terminal olarak karışık gözler oluştururlar ve bunlar terminal meyve verenler veya uçta meyve verenler olarak anılırlar. Elma ve armut ağaçlarında karışık gözlerin çoğu terminal olarak kısa, 15 cm (altı inç) den daha az, bir yaprak rozeti ile sonuçlanan sürgünlerde teşekkül ederler. Bu kısa sürgünler spur olarak adlandırılır. Lateral gözler yaprak axillerinden (yaprağın gövdeye birleştiği yerden) çıkarlar ve lateral gözler ve yedek gözler olarak adlandırılırlar. Taş çekirdekli meyve ağaçlarında lateral gözler ya vejetatif göz yada çiçek gözü olabilirler. Bir yaşındaki sürgündeki boğumlar bir üç göz olabilirler, bunların bazıları çiçek gözü olabilirler diğerleri ise vejetatif göz olabilirler. Çiçek gözleri uçları nisbeten yuvarlak ve daha büyüktürler. Halbuki vejetatif gözler küçük, dar ve sivri uçludur. Elma ve Armutlardaki durumlarda ise bir evvelki mevsimde büyüyen lateral gözler genellikle vejetatiftirler. Buna rağmen bazı çeşitlerdeki lateral gözler, özellikle bodurlaştırıcı anaçlarda, karışık gözler olabilir.

Gövde üzerinde düzenlemeyle ilgili sınıflama

Gözün düzenli dağılımı meyve ağacının dallarının dağılımını ve böylece ağacın şeklini ve nasıl kolayca yönetileceğini etkiler. Bir boğum gövdeye birleştiği bir eklem yeridir buraya yaprak bağlanır veya bağlıdır.

Resim 3 Dallar boğumları, yaprak yara izi ve değişik tipteki gözleri göstermektedir.

Yedek gözler yaprağın gövedeye birleştiği yerin yukarıdaki exis e yerleşmeştir. Elmalarda her boğum için genellikle sadece bir yaprak vardır, halbuki şeftali sürgünlerindeki bir boğumdan üç yaprak çıkar. Sonbaharda bir yaprak düştüğü zaman yedek gözün hemen altında yaprak izi kalır. (resim 3). Bir boğumda iki göz olduğu zaman gözler birbirinin karşı tarafındadır fakat gövdenin karşı tarafındadır. Karşı tarafta oluşan gözlere Forsythia (Altın çanak) iyi bir örnektir. Her boğumda bir göz olduğu zaman gözler değişkendir (alternate). Gövdenin aynı tarafında, bir sonrakinin aşağıda yada yukarıda olduğu gibi, daha başka göz yoktur. Yaprağını döken meyve ağaçlarının sürgün boyunca spiral meyve gözleri vardır.

(resim 4). Figure 4. Shoots with alternate arrangement (left) and opposite arrangement (right). In each case the shoot has been headed and the diagram to the right of the arrow indicates how the buds respond to the heading cut.

Yaprakların gövde etrafında üç boyutlu dağılım spirali Phyllotaxy olarak bilinir ve bir kesir olarak anlatılır. Pay yukarıdaki başka göze doğrudan varmak için dönüş sayısıdır ve payda geçilen gözlerin sayısıdır.
Aktiviteye göre sınıflama
Gözlerin büyüdükleri gözle görülemediği zaman dormanttırlar. Büyük budama kesimlerinin etrafında sürgünler geliştiği zaman, genellikle dormant gözlerden sürerler

(Resim 5). Bir ağacın boyunu kısaltmak amacıyla yapılan bir budama kesiminin çevresindeki sürgün gözlerden gelişen su sürgünleri.

Adventitious (sürgün) gözler gövde uçlarında veya yaprak axillerinde değil bitkinin yaşlı kısımlarında düzensiz olarak şekillenir.Apical meristeme bağlantısı olmayan kök veya gövdede oluşurlar. Hem derin ve hemde çevresel dokularda oluşabilirler. Örneğin, sürgünler sık sık yaraların etrafındaki callus dokusundan büyüyen adventitious gözlerden doğarlar.

Bitki Hormonları

Hormonlar bitkinin bir kısmında çok küçük miktarda üretilen ve bir tepkiye sebep olacak başka bir kısma taşınan maddelerdir. Bitkiler; büyüme, gövdenin uzaması, tohum ve gözlerde dormancy, çiçek açma, meyve tutma, büyüme ve olgunlaşma; ve ışık ve yer çekimine tepki gösterme gibi, çeşitli safhalarını kontrol eden bir grup hormonlar üretir.

Budama yapılırken, hormonların , düzenleyicilerin, (gibberellin ve cytokinins) ve inhibitör (büyümeyi engelleyiciler) lerin (auxin ve abscisic acid) genel tiplerinin aktivitelerini , bir bitkinin nasıl büyüyeceğini saptayan mutlak konsantrasyonlarından ziyade, göz önüne almak faydalıdır. Bitki hormonlarının üretimi genellikle sıcaklık veya gün uzunluğu gibi çevre şartlarıyla kontrol edilir. Vejetatif büyüme inhibitörlerin promoter lara göre düşük oranlarıyla ilişkilendirilir, ve dormancy genellikle promoter lara göre düşük oranıyla ilişkilendirilir.

Dormancy geçici büyüme durmasıyla ve baskı altına alınmış metabolizma ile karakterize edilen bir durumdur. Kış suresince ağaçlar büyümüyor gözükürler, fakat dokular canlıdırlar, metabolik bir aktivite vardır, ve hücreler yavaş yavaş genişliyorlar ve farklılaşıyorlar. Ekimin başında bütün çiçek kısımları (petaller, stigmalar, antherler vs) bir çiçek gözünde görülebilirler ve vejetatif gözler yaprakları ihtiva ederler. Kış suresince bu değişik dokular genişlemeye ve farklılaştırmaya devam ederler. Belirli uygun büyüme şartlarında, bazı gözler sürgün veya çiçeklere dönüşecekler, fakat diğerleri dormant kalabilirler. Göz dormancy sini etkileyen faktörleri anlamakla biz ağacın büyümesinin belirli safhalarını etkileyebiliriz.Yaprağını döken ağaçların gözleri değişik dormancy safhaları geçirirler. Dormancy araştırmasından alınan sonuçlar şaşırtıcıdır çünkü bitki fizyolojistleri dormansi (dormancy) safhasını açıklamak için değişik terminoloji kullanmışlardır. Bitki fizyolojistleri dormansiyi (dormancy) yi şu anda dört safhada tanımlamaktadırlar.

Para-dormancy: Gözlerin büyümediği yazın ortasından yaz sonuna kadar oluşurlar. Çünkü yapraklarda üretilen inhibitörler ve terminal gözler göz büyümesini etkiler. Para-dormancy, yedek gözlerin sürgüne gelişmeleri için , sürgünün bir bölümü boyunca yaprakların çıkarılmasıyla üstesinden gelinebilir. Fidan üreticileri lateral dalları olan ağaçlar üretmek için bu tekniği sık sık kullanırlar ( feathered trees). Sürgünün terminal kısmını ayırmak için tepeyi vurma kesimin hemen altındaki yedek gözlerin sürgüne dönmesine imkan verecektir. Bazen büyütme düzenleyicilerinin bir uygulaması (gibberellins ve/veya Cytokinins) göz büyümesine neden olacaktır.

Bazen yardımcı gözler dormant olmazlar ve oluştuğu bir iki gün içinde sürgüne gelişirler. Bu sürgünler sylleptic sürgünler olarak belirtilir ve güçlü büyüyen şeftali ağaçlarında oldukça yaygındır, fakat elma ağaçlarında nadiren üretilirler

(Resim 6) Büyüme mevsimi süresince şeftalilerde (Tepe) ve kış suresince (altta) sylleptic sürgün büyümesini göstermektedir. Oklar sylleptic sürgünleri göstermektedir.

Ecto-dormancy:Erken sonbaharda yaprak dökümünden önce çevre şartları büyüme için uygun olmadığı için bitkiler büyümedikleri zaman ecto-dormancy oluşur. Eğer bitkiler uygun sıcaklık ve gün ışığına maruz bırakılırlarsa büyüme yeniden başlar.

Gözler içinde yüksek düzeylerde inhibitörler olduğu için (abscissic acid) kış boyunca endo-dormancy oluşur. Dormancy nin bu safhası süresince hatta ideal büyüme şartlarında bile ağaçlar büyümeyeceklerdir. Gözler soğuk derecelere maruz kaldığı için inhibitörlerin konsantrasyonu düşer. Soğuklanma için yaklaşık 7 o C (45o F ) idealdir. Fakat 1-12 oC (35-55o F) dereceler arasında biraz soğuklama temin edilecektir. Bir çok elma ve şeftali çeşitleri için Amerika’da Virginia yöresinde dormancy yi karşılayacak soğuklanma gereksinimi sırasıyla 1000 -800 saattir. Soğuklanma ihtiyacı karşılandığı zaman göz içinde inhibitörlerin düzeyi yeterince düşüktür ve çevre şartları büyüme için uygun olduğu zaman büyüme başlayabilir. 800 saatten daha az soğuklanma gereksinimleri olan varyetelerin dikiminden kaçınmak gerekir. Çünkü bu çeşitler genellikle erken çiçek açarlar ve soğuğa dayanıklıkları azdır.

Eco-dormancy: Soğuklama ihtiyacı karşılandıktan sonra genellikle ocak ayının ortasında, geç kışta eco-dormancy oluşur. Bu zamanda ağaçlar büyümezler çünkü şartlar büyüme için uygun değildir. Ağaçlar ılık derecelere maruz kaldıkları zaman büyüme başlayacaktır.

Apical dominance bir çeşit para-dormancy dir, burada apical meristematic bölgede yardımcı göz büyümesi engellenir. Meyve ağaçlarındaki yardımcı gözler ana sürgün büyümeye devam ederken tipik olarak uzun bir süre dormant kalırlar. Apical dominance 80 yıldan beri çalışılmaktadır, gerçek mekanizması tam olarak anlaşılmamıştır, fakat inhibitör (büyümeyi Durdurucular) ve promoter (Büyümeyi teşvik ediciler) ların nisbi konsantrasyonları tarafında kontrol ediliyor gözükmektedir.Yardımcı gözlerin büyümesi terminal göz tarafından üretilen yüksek auxin konsantrasyonu tarafından inhibite (engellenir) edilir. Promoter lar köklerde üretilir ve ağaç içinde yukarıya doğru taşınırlar.Yardımcı gözlerin büyümesi inhibitor konsantrasyonlarının nispeten düşük olduğu ve promoter konsantrasyonlarının nispeten yüksek olduğu yerde sürgünlerin tabanında oluşabilir.
Auxin in kaynağı olan sürgün ucunu kopararak apical dominance ı yok edebilirsiniz

Resim 7. Apical dominance ı yok etmenin ve arzu ettiğimiz yerde dallanma oluşturmanın bir usulü de sürgünün tepesinin vurulmusıdır (A). Eğer sürgünün tepesi vurulmazsa tepedeki bir kaç göz sürgünleri oluşturacaktır (B). Eğer sürgünün tepesi vurulursa, tepe vurulan gözün altındaki bir kaç göz sürgüne dönüşecektir(C).

Tepesi vurulan yerin üç dört göz hemen altında gözler sürgüne gelişirler.Yıllık bitkilerin dal yapması için tepesini koparmak bir nevi tepe vurmadır. Apical dominance ı yok etmenin başka bir şeklide gözlere çentik atmaktır. Çentik atma sert odun kısmına kadar çiçeklenme zamanında bir bıçak yada bağ bıçağı ile, bir gözün hemen üstünden kabuğu kesmeyi gerektirir. Kesik, inhibitörlerin aşağıya doğru akışını durdurur, fakat promoter ların yukarıya doğru akışını durdurmaz ve gözü dormancy den kurtarır. Güçlü dik bir yıllık sürgünlerde, çentik atma sık sık başarılı bir şekilde gözlerin %70 inde dormancy yi yok eder. Bazen çiçek zamanından hemen önce sürgünleri promoters larla (gibberellins ve/veya cytokinins) spreyleme apical dominance yok edilebilir.
Sürgün ün eğilmesi

Sürgün içindeki Auxin akış meyiline göre sürgünler eğilirler. Evde bitki büyüten herkes bitkilerin ışığa doğru büyüdüklerine dikkat etmişlerdir. Bu fenomon photomorphism olarak bilinir ve bu bir gövde veya sürgünün farklı taraflarındaki değişik derecelerdeki auxin konsantrosyanlarınca ortaya çıkar. Auxin hücrelerin uzamasına sebep olur ve auxin ışık tarafından parçalanır. Bundan dolayı, bir sürgünün karanlık tarafında yüksek auxin konsantrasyonu vardır ve karanlık taraftaki hücreler güneşli olan taraftan daha fazla uzarlar ve sürgünün ışığa doğru eğilmesine sebep olurlar.

(Resim 8). Fotomorphism ışığa doğru sürgünün eğilmesidir. Gövdenin karanlık kısımda auxin konsantrasyonu en yüksek noktadadır ve bu kısımdaki hücrelerin uzamasına sebep olur ve gövdenin eğilmesine sebbiyet verir.

Meyve ağacı üreticileri, hatta fiziksel olarak dalların yatay bir şekilde uyarlandığı halde, büyüyen dalların uçlarının yukarıya doğru eğildiği benzer bir fonemen e dikkat etmişlerdir. Bu durum, gravimorphism olarak bilinir, yer çekiminin etkisine uygun olarak dal içindeki bir auxin meyili tarafından sebep olunur. Auxin yer çekimine göre bir dalın aşağı tarafına doğru akar. Sonra auxin toplanması dalın alt kısmında hücrenin uzamasından sorumludur, ve büyüyen uç yukarıya doğru kıvrılır.
Gravimorphism in diğer bir sonucuda yatay olarak oriente edilmiş dalların yukarı yüzeyinden su sürgünlerinin gelişmesidir. Su sürgünleri dalların yukarı yüzey kısmından veya budama kesimlerinin yakınından gelişen dikey olarak büyüyen sürgünlerdir. dalın alt kısmındaki yüksek auxin konsantrasyonları dalın alt kısmındaki gözlerin büyümesini durdurur, fakat dalın yukarı kısmındaki yüksek auxin konsantrasyonları gözün sürmesini durduracak kadar yeterli değildir. Ve bu gözlerin bir çoğu su sürgünleri olarak gelişirler. Su sürgünleri genellikle arzu edilmez ve bunların gelişmesi dalların dikey durumdan 45 dereceden daha fazla olmamak kaydıyla oriente edilmesiyle baskı altına alınabilir. Meyve ağaçları bazen espalier olarak terbiye edilirler (tree fence=tele alınmış ağaç)). Espalier ağaçlar için birkaç usul vardır, fakat metodlardan biri dalların yatay olarak oriente edilmesini gerektirir. Bu durum dalların uzunluğu boyunca bir çok su sürgünün büyümesine neden olur. Su sürgünleri dalların yatay durumdan 45-60 olarak oriente edilmesiyle büyük çapta baskı altına alınabilir.

Resim 9. Bir gövde içinde auxin dağılımı yer çekimi tarafından kontrol edilir.Dallar dikey durumda iken dikeyden 60 dereceye oriente edildiği zaman, auxin dal etrafında oldukça düzenli olarak dağılır ve dal etrafındaki gözler sistematik bir biçimde sürgünler oluştururlar (A ve B). Auxin düz durumda olan dalların alt kısmında toplanır (C ve D) ve alt kısımdaki gözlerin büyümesini engeller. Üst kısımda auxin konsantrasyonu düşüktür ve gözler engellenmez ve ve güçlü su sürgünleri oluştururlar.

Büyük çaplı dalların ve gövdelerin kesilmesiyle ağacın yüksekliğini azaltmak sıksık kesim yerinin etrafında güçlü su sürgünlerinin gelişmesiyle sonuçlanır. Kabuk içinde normal olarak dormant olarak kalan gözler gömülü durumdadır. Buna rağmen, şiddetli budama kesimi bu gözleri dormancy den kurtaracaktır.

Budama hakkında başka gerçekler

Budama bir bodurlaştırma sürecidir. Budama kesim yerinin etrafında vejetatif büyümeyi artırır. Bu bize budama büyümeyi stimule (teşvik) eder hayalini verir. Buna rağmen, yıllık budama yapılan dalların ağırlığı ağacın toplam budanmayan kısımlarından daima daha azdır.

Budama verimi azaltır.

Budama üzerinde çiçek gözleri olan dalları çıkarır ve potansiyel meyvelerde çıkarılmış olur. Budanmış ağaçlardan alınan verim budanmayan ağaçlardan alınan verimden hemen hemen daima azdır fakat budamayla meyve kalitesi artırılır. Budama meyve başına yaprak alanı miktarını artırarak meyvenin kalitesini düzeltir. Budama ağacın tümündeki ışık dağılımını düzeltir, buda meyvenin rengi ve şeker düzeyleri için önemlidir.

Budama Meyve vermeyi geciktirir.

Budama genç ağaçlarda verim büyümesinden ziyade vejetatif büyümeyi teşvik eder. Budanmamış bir ağaç budanmış bir ağaçtan yaşamında daima çiçek açacak ve daha erken meyve verecektir. Genç ağaçların budanma sebebi geliştirmek için güçlü bir ağaç yapısı oluşturacak istenilen yerde dal çıkarmasını teşvik etmektir, buda ağaç olgunlaştıkca ağır meyve yükünü taşıyacaktır. Bir ağaç olgunlaştıkça fizyoloji vejetatif büyümeden verim büyümesine değişir. Ergin ağaçlardan yüksek verim almak için ağaç hemen hemen boşluklarını dolduruncaya kadar meyve vermeyi minimize etmek önemlidir. Budama genç ağaçların meyve vermesini geciktirmek için kullanılan önemli bir tekniktir.

Yaz Budaması

Yaz budaması büyüme mevsimi süresince yaprağımsı sürgünlerin selektif olarak ayrılmasını gerektirir. Yaz budamasına cevaplar budama zamanı, budamanın şiddeti, ağacın gücü, cografi lokasyonu ve çeşidiyle ilgili ile ilgili olarak değişmektedir. 1980 yılı boyunca çeşitli araştırmacılar yaz budamasını değerlendirdiler ve uygulama hakkında çeşitli genellemeler yapılabilir.

Yaz budaması ağaç içerisindeki gölge alanı azaltır genellikle meyve rengi gelişimini düzeltir ve bazen çiçek gözü gelişimini düzeltir. Yaz budaması ağacın bütün kısımları için photosynthates (şekerler) i üreten yaprakları çıkarır. Yaz budaması bazen meyve büyüklüğünü ve şeker düzeyini azaltır.
Bütün ağaç düzeyinde azalmış fotosentez dolayısıyle, yaz budaması geç mevsim gövde genişlemesini ve kök gelişimini baskı altına alır.
Yaz budaması gelecek mevsim için sürgün uzamasını baskı altına almaz. Yaz budaması geç mevsim fotosentezi azaltır ve teorik olarak erken mevsim büyümesi için kullanılacak olan ağaç içindeki rezerv karbonhidrat toplanmasını azaltır. Buna rağmen, bir çok budama denemelerinden alınan sonuçlar göstermektedir ki belirli tipteki budama kesimlerinin hangi zamanında kesim yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın yapılan kesimle aynı sonucu verecektir.